رفتن به محتوای اصلی

شما اینجا هستید

ساخت سد روي گسل فعال زلزله در شيراز

۱۲:۰۹ - ۲۰۱۵/۰۹/۱۵

ساخت سد روي گسل فعال زلزله در شيراز

سد تنگه‌سرخ شيراز در فاصله ۳ كيلومتري گسل فعال زلزله شيراز با مشاركت شهرداري و سازمان آب‌منطقه‌اي شيراز به‌بهانه احياي رودخانه خشك درحالي اجرا مي‌شود كه هيچ مجوزي از سازمان ....

سد تنگه‌سرخ شيراز در فاصله ۳ كيلومتري گسل فعال زلزله شيراز با مشاركت شهرداري و سازمان آب‌منطقه‌اي شيراز به‌بهانه احياي رودخانه خشك درحالي اجرا مي‌شود كه هيچ مجوزي از سازمان محيط‌زيست و وزارت نيرو ندارد و وزير نيرو نيز دستور توقف اين پروژه را داده است. بهانه‌اي كه فعالان محيط‌زيست دليل اصلي آن را رونق اراضي اطراف اين پروژه و ايجاد درآمد هنگفت براي شهرداري مي‌دانند. سدي كه به‌بهاي نابودي تالاب نيمه‌جان مهارلو، طوفان ريزگردهاي مسموم، سونامي‌نمك و اتلاف صدها ميليارد تومان بيت‌المال احداث مي‌شود. 

تالاب مهارلو در فاصله ۶ كيلومتري شهر شيراز واقع شده و چند سالي است كه ساخت سد تنگه‌سرخ روي يكي از سرشاخه‌هاي اين تالاب اعتراضات فراواني را به‌دنبال داشته است. برخي از نداشتن مجوز ارزيابي و توقف اين پروژه خبر مي‌دهند. اين در حالي است كه سالانه صدها پروژه بدون داشتن مجوزهاي زيست محيطي در كشور اجرا و افتتاح مي‌شود و هيچ اتفاقي براي جلوگيري از ساخت آن نمي‌افتد.  

حمزه ولويي، مديركل محيط زيست استان فارس درباره سد تنگه‌سرخ شيراز به «قانون» مي‌گويد: اين پروژه در غرب شهر شيراز روي يكي از سرشاخه‌هاي تالاب مهارلو واقع شده است. در ارزيابي‌اي كه به اداره محيط زيست استان فارس در رابطه با اين سد داده شد، نزديك به ۳۰ ميليون متر مكعب آب پيش‌بيني شده بود. در آن زمان به‌دليل اينكه سد در بالا دست شيراز قرار داشت و در نزديكي يك گسل بود و سازند درياچه سد نفوذ‌پذيري بالايي داشت با اين پروژه مخالفت كرديم. طرح سد را تغيير دادند و ارتفاع سد را كم و حجم آب ذخيره شده را به ۱۲ ميليون متر مكعب كاهش دادند. در ارزيابي طرح جديد نيز سازمان محيط زيست با اين پروژه مخالفت كرد و به‌هيچ عنوان تاييديه‌اي از سوي محيط زيست براي سد تنگه‌سرخ شيراز صادر نشده است.  

ولويي عنوان مي‌كند: يكي از دلايل مخالفت محيط زيست با اين پروژه اين است كه آبي كه سهم تالاب مهارلو است در پشت اين سد ذخيره و تبخير مي‌شود. همچنين ادعايي كه موافقان اين طرح مبني‌بر احياي رودخانه خشك دارند كاري نشدني است چراكه حجم آبي كه از اين سد رها مي‌شود در تابستان به‌صورت دائم ۳۵۰ ليتر در ثانيه است كه تنها چند كيلومتر بيشتر در رودخانه خشك پيش نمي‌رود و بعد از آن تبخير يا به خاك نفوذ مي‌كند و در نهايت هيچ آبي به درياچه مهارلو نمي‌ريزد.  

او مي‌گويد: نزديك به دو سال است كه كارگاه سد را تجهيز و در بستر سد يكسري تسطيح و پوشش براي سازندهاي نفوذپذير انجام شده ولي ديواره سد احداث نشده است. گفتني است پس از مخالفت سازمان محيط زيست وزير نيرو دستور توقيف اين سد را داده است.  

ولويي درباره شائبه‌هايي كه شهرداري شيراز اين پروژه را در جهت منافع خود اجرا مي‌كند، مي‌گويد: اعتبار‌ اين پروژه را شهرداري تامين مي‌كند و مجري آن سازمان آب‌منطقه‌اي شيراز است. شهرداري احتمالا ايجاد يك فضاي تفريحي و تفرجگاهي در اطراف درياچه را در دست اجرا دارد.   
همچنين حميد مصباح، عضو هيات علمي‌مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي فارس در گفت‌وگو با «قانون» درباره پيامدهاي سد تنگه‌سرخ شيراز مي‌گويد: منابع آبي تالاب مهارلو از سه سرشاخه اصلي منشأ مي‌گيرد. يكي از اين سرشاخه‌ها تنگه‌سرخ است كه با نهر‌اعظم يكي مي‌شود و رودخانه خشك شيراز را تشكيل مي‌دهند  كه بيشترين منبع آبي تالاب مهارلو است.  سرشاخه‌هاي ديگر پل فسا و نظر آباد هستند.   

درحال حاضر به‌دليل كاهش بارندگي يكي از منابع اصلي تامين‌كننده آب اين تالاب كاهش يافته و اجراي پروژه‌هاي غيركارشناسي مانند سد تنگه‌سرخ تير خلاصي براي نابودي كامل تالاب مهارلو است.  

مصباح ادامه مي‌دهد: تالاب مهارلو به‌صورت طبيعي در فصولي از سال خشك مي‌شود.  در سال ۹۳ با خشك شدن اين تالاب چندين دستگاه جمع‌آوري ريزگرد را در آنجا مستقر كرديم. دستگاه‌ها نزديك به مرز استاندارد ريزگرد‌هايي كه منشأ آن تالاب بوده جمع‌آوري  كردند. مسئله‌اي كه در اين ريزگردها وجود داشت اين بوده كه در آنها فلزات سنگين وجود داشت كه مسموم كننده و براي انسان بسيار خطرناك است. وجود فلزات سنگين در اين ريزگردها به دو دليل بود، بيشتر رودخانه‌هاي اين تالاب از درون شهر شيرازيا از نواحي صنعتي عبور مي‌كنند. دليل ديگر كه نمونه‌اي از آن را به سازمان انرژي هسته‌اي ارسال كرديم، اين بود كه در اين رسوبات مواد راديو‌اكتيو وجود دارد كه منشأ آن به آزمايش‌هاي هسته‌اي و حادثه چرنوبيل برمي‌گردد.  

او درباره ديگر پيامدهاي خشكي تالاب مهارلو عنوان مي‌كند: سونامي‌نمك يكي از خطراتي است كه مردم و كشاورزي شيراز علي‌الخصوص شهرستان سراوان را تهديد مي‌كند. فاصله منطقه مسكوني شهر شيراز تا اين تالاب ۶ كيلومتر است، اگر باد يا طوفاني رخ دهد تا شعاع ۱۰۰ كيلومتري آن نمك را مي‌برد.  

مصباح با اشاره به زلزله‌خيز بودن اين منطقه از شيراز مي‌گويد: در گذشته زلزله‌هايي در شيراز رخ داده كه باعث نابودي شهر شده است، آخرين زلزله ويرانگر مربوط به ۱۵۰ سال پيش است. در ۳ كيلومتري مكان اين سد گسل فعالي وجود دارد. هنگامي‌كه يك سد در نزديكي گسلي احداث شود باعث فعال شدن آن مي‌شود چراكه حجم زيادي آب در آنجا ذخيره مي‌شود كه اين حجم آب گسل را تحريك و حركت مي‌دهد و زلزله رخ مي‌دهد.  

اين فعال محيط زيست با اشار ه به‌هدر رفت سرمايه‌گذاري براي اين سد مي‌گويد: شنيده‌ها حاكي از‌ آن است كه هزينه ساخت اين سد طبق برآوردي كه در سال ۹۰ اعلام شده ۱۰۰ ميليارد تومان است. مسئله نگران‌كننده ديگر كوه دراك در پشت تالاب مهارلو است، در ارتفاعات پايين‌دست اين كوه سازندهايي مانند رازك و گچساران وجود دارد كه لغزنده هستند. اگر رطوبت اين سازندها را فراهم كنيم، لغزش‌ها تشديد مي‌شود، در آن زمان توده عظيمي‌از سنگ و خاك به‌داخل حوضچه ريزش مي‌كند كه حجم آن را پر مي‌كند. با اين كار سرمايه‌‌ هنگفت اين سد به باد مي‌رود، مانند اتفاقي كه در حوضچه سد دز افتاده است. 

او با اشاره به‌وجود سازند لايه‌هاي گچي در اين منطقه تصريح مي‌كند: در سازند گچساران لايه‌هاي گچي وجود دارد كه به‌شدت انحلال‌پذير است. در حال حاضر غارهايي در اثر انحلال به‌وجود آمده كه اين غارها در درياچه سد واقع مي‌شوند. اين موضوع باعث مي‌شود كه سد آب‌بند نمي‌شود مانند اتفاقي كه در درياچه سدهاي لار و سيوند رخ داد اما با اين تفاوت كه سازند آنها آهكي بود در حالي‌كه سازند تنگه‌سرخ گچي است كه قدرت انحلال‌پذيري آن ۱۵۰ برابر  بيشتر از آهك است. سد نمي‌تواند اين حجم آب را نگه دارد و به لايه‌هاي زيرزميني شيراز نفوذ مي‌كند درنتيجه ما شاهد چشمه‌هايي در شهر مي‌شويم كه اين آبها از آنجا بيرون مي‌زنند. پيامد نفوذ آب به لايه‌هاي زيرزميني شيراز رانش و ناپايداري ساختمان‌هاي شهر است كه مسئله بسيار خطرناكي است.   

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
پرسش زد اسپم
کد زیر را وارد کنید.
CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.